Reishi (Ganoderma lucidum, Lakowanica żótawa)
Reishi, nazywany „grzybem nieśmiertelności”, jest jednym z najważniejszych adaptogenów medycyny
chińskiej. Współczesne badania potwierdzają jego działanie immunomodulacyjne i uspokajające.
(Wachtel-Galor et al., 2011). Ganoderma lucidum występuje naturalnie w strefie umiarkowanej Europy, Azji oraz Ameryki Północnej,
Najważniejsze właściwości:
-
Wspiera odporność. (Gao et al., 2003).
Reishi pomaga wzmacniać naturalne mechanizmy obronne organizmu, wspierając pracę kluczowych komórek układu odpornościowego. Szczególnie istotny jest jego wpływ na makrofagi, limfocyty T oraz komórki NK — wyspecjalizowane „komórki patrolujące”, które odpowiadają za szybkie rozpoznawanie i eliminowanie wirusów, bakterii oraz komórek nowotworowych.
Zawarte w Reishi polisacharydy, głównie β-glukany, nie działają jak sztuczne „pobudzacze”, lecz pomagają układowi odpornościowemu lepiej się komunikować i reagować adekwatnie do zagrożenia. Oddziałują na receptory odpornościowe (m.in. Dectin-1), dzięki czemu organizm może szybciej i skuteczniej uruchamiać odpowiedź immunologiczną. W badaniu Gao i współpracowników (2003) regularna suplementacja ekstraktem z Reishi u ludzi prowadziła do wzrostu aktywności limfocytów oraz komórek NK, co przełożyło się na ogólną poprawę parametrów odporności.
-
Może redukować stres i poprawiać sen. (Gao et al., 2003).
Reishi wykazuje działanie adaptogenne, czyli pomaga organizmowi regulować reakcję na stres i utrzymać równowagę układu nerwowego. Zawarte w nim triterpenoidy oraz polisacharydy mogą obniżać aktywność osi HPA (podwzgórze–przysadka–nadnercza), co przekłada się na mniejsze napięcie, łagodzenie uczucia niepokoju i uspokojenie układu nerwowego. W badaniu Gao i wsp. (2003) osoby suplementujące Reishi zgłaszały poprawę jakości snu, łatwiejsze zasypianie oraz redukcję zmęczenia, co sugeruje, że Reishi może wspierać naturalne procesy regeneracyjne organizmu i pomagać w stanach chronicznego przeciążenia.
-
Zawiera silne triterpenoidy przeciwzapalne. (Sohretoglu & Huang, 2018).
Reishi jest wyjątkowo bogate w triterpenoidy, takie jak kwasy ganoderyczne i lucidenowe, które wykazują silne działanie przeciwzapalne. Związki te potrafią hamować produkcję prozapalnych mediatorów, m.in. TNF-α, IL-6 oraz enzymu COX-2, co prowadzi do zmniejszenia stanu zapalnego na poziomie komórkowym. Badania przeglądowe Sohretoglu i Huang (2018) potwierdzają, że triterpenoidy z Reishi mogą regulować kluczowe szlaki zapalne, takie jak NF-κB, dzięki czemu łagodzą przewlekłe zapalenie i wspierają regenerację organizmu.
-
Wspiera prawidłowy metabolizm lipidów
Reishi może korzystnie wpływać na gospodarkę tłuszczową organizmu, czyli sposób, w jaki przetwarzane są cholesterol i trójglicerydy. Badania sugerują, że zawarte w nim triterpeny i polisacharydy pomagają regulować procesy zachodzące w wątrobie — narządzie kluczowym dla metabolizmu lipidów. Dzięki temu Reishi może sprzyjać utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi, zwłaszcza frakcji LDL, oraz wspierać równowagę lipidową u osób z zaburzeniami metabolicznymi. Taki efekt jest istotny nie tylko dla zdrowia serca i naczyń krwionośnych, ale także dla ogólnej kondycji organizmu, ponieważ prawidłowy metabolizm tłuszczów pomaga ograniczać przewlekły stan zapalny i obciążenie metaboliczne.
-
Jakość życia u pacjentów onkologicznych (Gao et al., 2003)
W meta-analizie Gao i współpracowników (2003) przeanalizowano badania, w których Reishi podawano osobom leczonym onkologicznie jako wsparcie obok standardowej terapii. Wyniki pokazały, że u części pacjentów dochodziło do poprawy parametrów odporności — m.in. wzrostu liczby i aktywności niektórych komórek układu immunologicznego — a także do subiektywnej poprawy samopoczucia: mniejszego zmęczenia, lepszego apetytu czy ogólnego poczucia „większej siły”. Co ważne, Reishi nie zastępuje leczenia onkologicznego, ale może pełnić rolę dodatku wspierającego organizm w trakcie trudnej terapii, pomagając mu lepiej radzić sobie z obciążeniem fizycznym i psychicznym.
-
Odpowiedź immunologiczna u zdrowych dorosłych (Anderson et al., 2018)
Badanie Anderson i współpracowników (2018) przeprowadzone na zdrowych dorosłych wykazało, że regularna suplementacja Reishi może wzmacniać naturalną czujność układu odpornościowego. U uczestników zaobserwowano wzrost aktywności komórek NK (Natural Killer) — wyspecjalizowanych komórek odpornościowych, które jako jedne z pierwszych reagują na zagrożenie, niszcząc komórki zakażone wirusami oraz komórki nowotworowe. Oznacza to, że Reishi może wspierać odporność nie tylko w czasie choroby, ale także profilaktycznie, pomagając organizmowi szybciej rozpoznawać i neutralizować potencjalne zagrożenia, zanim rozwinie się infekcja.
-
Osoby z nadciśnieniem — w badaniu Bao et al. (2017) reishi przyczyniało się do niewielkiego
obniżenia ciśnienia tętniczego po 12 tygodniach stosowania.
-
Alergie i reakcje nadwrażliwości
Badania Tasaka et al. wykazały, że ekstrakty z Reishi hamują uwalnianie histaminy z komórek tucznych, zmniejszając reakcję alergiczną. W modelu alergicznego nieżytu nosa ekstrakt Reishi redukował niedrożność nosa i objawy zapalne. W modelu atopowego zapalenia skóry polisacharydy Reishi zmniejszały stan zapalny i świąd. W pracy Bohdanova et al. (2024) dodanie Reishi do standardowego leczenia alergicznego nieżytu nosa poprawiało aktywność fagocytarną neutrofili oraz kontrolę objawów.
-
Działanie adaptogenne
Reishi coraz częściej opisywany jest jako adaptogen, czyli naturalna substancja wspierająca organizm w radzeniu sobie ze stresem i przywracaniu równowagi. Jego działanie nie polega na sztucznym pobudzaniu ani uspokajaniu, lecz na łagodnym regulowaniu reakcji organizmu na przeciążenie fizyczne i psychiczne. W badaniach z udziałem osób cierpiących na neurastenię (stan przewlekłego zmęczenia, napięcia i zaburzeń snu) stosowanie ekstraktu Ganopoly wiązało się ze zmniejszeniem uczucia wyczerpania oraz poprawą jakości snu. Również u zdrowych dorosłych regularna suplementacja Reishi sprzyjała poprawie nastroju i ogólnego samopoczucia. Przeglądy naukowe sugerują, że efekty te mogą być związane z wpływem Reishi na oś HPA (podwzgórze–przysadka–nadnercza), czyli kluczowy system regulujący reakcję stresową, sen i równowagę emocjonalną.
Jak stosuje się ekstrakt wodno-alkoholowy z Reishi (Ganoderma lucidum)?
Najczęściej stosowane protokoły
Ekstrakt wodno-alkoholowy z Reishi stosuje się głównie w celu wsparcia odporności, redukcji stresu i poprawy snu. Działa łagodnie i kumulacyjnie, dlatego kluczowa jest regularność.
1. Wsparcie odporności i adaptacja do stresu
Najczęściej wybierany protokół przy przewlekłym stresie i osłabionej odporności.
-
2–3 ml, 2 razy dziennie
-
rano i wczesnym wieczorem
-
czas stosowania: 6–12 tygodni
Reishi nie działa pobudzająco — pomaga organizmowi wracać do równowagi.
2. Poprawa snu i wyciszenie
Stosowany przy problemach z zasypianiem i napięciu nerwowym.
-
2–4 ml wieczorem, 30–60 minut przed snem
-
można stosować długoterminowo
W badaniach Reishi poprawiał jakość snu bez efektu „otępienia”.
3. Wsparcie immunomodulacyjne (profilaktyka)
-
1–2 ml, 1–2 razy dziennie
-
długoterminowo, także sezonowo
Wspiera czujność układu odpornościowego bez nadmiernego pobudzania.
4. Mikrodawkowanie
Dla osób wrażliwych.
-
kilka–kilkanaście kropli, 2–3 razy dziennie
-
Wskazówki praktyczne
-
najlepiej przyjmować regularnie,
-
można łączyć z innymi adaptogenami,
-
ostrożność przy lekach przeciwzakrzepowych.
Bezpieczeństwo
Może wpływać na ciśnienie i krzepliwość — ostrożność przy lekach przeciwzakrzepowych.
